कार्यालयहरु

सम्पर्क

भन्सार विभाग

त्रिपुरेश्वोर, काठमाडौँ

फोन नं. : ०१-४२५९८६१

फ्याक्सः ४२५९८०८

इमेल: csd@customs.gov.np

 

भन्सार विभागको शाखागत संगठनात्मक संरचना :-

  • नीति तथा सञ्चालन महाशाखा

यस महाशाखा भित्र रहेका शाखाहरु

(क) भन्सार मूल्याङ्कन शाखा

(ख) महसुल तथा वर्गीकरण शाखा

(ग) इन्टेलिजेन्स, जोखिम व्यवस्थापन तथा परीक्षण शाखा

(घ) प्रयोगशाला शाखा

(ङ) तथ्याङ्क विश्लेषण शाखा

(च) अनुगमन शाखा

  • व्यवस्थापन महाशाखा

 यस महाशाखा भित्र रहेका शाखाहरु

(क) भन्सार सुधार तथा आधुनिकीकरण शाखा

(ख) योजना तथा सेवा शाखा

(ग) सूचना प्रणाली सञ्चालन शाखा

(घ) सूचना प्रणाली पूर्वाधार तथा विकास शाखा

(ङ) आर्थिक प्रशासन शाखा

(च) प्रशासन शाखा

भन्सार विभागको शाखागत कार्य विवरण

१.     नीति तथा सञ्चालन महाशाखा

भन्सार विभाग अन्तर्गत नीति तथा सञ्चालन महाशाखा भन्सार प्रशासनसँग सम्बन्धित भन्सार मूल्याङ्कन, इन्टेलिजेन्स, जोखिम व्यवस्थापन तथा परीक्षण, महशुल तथा वर्गिकरण, प्रयोगशाला, तथ्यांक विश्लेषण र अनुगमनसंग सम्बन्धित कार्यहरुलाई एकिकृत गरी उपमहानिर्देशकको नेतृत्वमा रहने व्यवस्था गरिएको छ । यस महाशाखाका प्रमुखलाई अन्तर्गत कार्यालयहरूको रिर्पोटिङ लिने जिम्मेवारी समेत रहनेछ । यस महाशाखा अन्तर्गत शाखाहरुको कार्य विवरण देहाय अनुसार गरिएको छ ।

 (क) भन्सार मूल्याङ्कन शाखा

भन्सार मूल्याङ्कन भन्सार व्यवस्थापनको मेरुदण्ड हो । आयातित सामानको सही मूल्याङ्कन हुन सकेको खण्डमा मात्र आयातबाट असुल गर्नुपर्ने राजस्व उचित रुपमा सङ्कलन हुन्छ । भन्सार मूल्याङ्कनको महत्वलाई दृष्टिगत गरी संसारभरि नै कारोवार मूल्यका आधारमा भन्सार मूल्याङ्कन कायम गर्ने सर्वमान्य सिद्धान्त रहिआएको छ । विश्व व्यापार सङ्गठनले पनि आफ्ना सदस्य राष्ट्रहरूलाई सोही अनुसार अवलम्बन गर्न निर्देश जारी गरेको छ । तसर्थ यस शाखालाई थप सवल र सुदृढ बनाउन सञ्चालन महाशाखा अन्तर्गत तोकिएका अन्य कार्यहरुको अलावा देहाय अनुरुप मुख्य कार्यहरू तोकिएको छ ।

  • नेपालमा आयात हुने मुख्य मुख्य वस्तुहरूको अन्तर्राष्ट्रिय बजार मूल्यको अद्यावधिक जानकारी राख्ने ।
  • विभिन्न भन्सार नाकाबाट जाँचपास भइ छुटेका सामानहरूको मूल्याङ्कनको अनुगमन गर्ने।
  • सबै भन्सार नाकाबाट छुटेका एकै किसिमका सामानको एउटै मूल्य कायम गराउने।
  • भन्सार नाकाबाट छुटेका सामानको मूल्याङ्कन धेरै फरक पर्न गएको अवस्थामा त्यस्तो भन्सार निर्धारण आदेश संशोधन गर्न महानिर्देशक समक्ष सिफारिस गर्ने ।
  • विश्व व्यापार सङ्गठनको मूल्याङ्कन नीतिको कार्यान्वय गर्ने गराउने ।
  • भन्सार मूल्यांकन निर्देशिका अद्यावधिक गरी राख्ने ।
  • भन्सार मूल्याकंनमा देखा पर्ने समस्या समाधान गरी मूल्याकंनमा एकरुपता कायम गर्न आवश्यकता अनुसार मूल्याकंन गोष्ठी आयोजना गरी मूल्य सूचना अद्यावधिक गर्ने ।
  • पि.सि.ए. गर्नु पर्ने कन्साइन्मेन्टको छनौट गरी सम्बन्धित कार्यालयमा पठाउने, पि.सि.ए. को निर्देशिका अद्यावधिक गरी पि.सि.ए. सम्बन्धी अनुगमन एवं नियन्त्रणात्मक कार्य गर्ने ।
  • बजार सर्भेक्षण सम्बन्धी कार्यहरु गर्ने ।
  • शाखाबाट सञ्चालन हुन कार्यक्रमहरुको कार्ययोजना बनाई कार्यान्वयन गर्ने ।
  • महानिर्देशक र महाशाखा प्रमुखले तोकेको अन्य कार्यहरु गर्ने ।

क (१) बजार सर्भेक्षण इकाईको कार्य विवरण

  • बजार मूल्यको अनुगमन गरि मूल्यांकन सम्बन्धी सूचनाहरु संकलन गर्ने ।
  • सूचनाहरुको अभिलेखीकरण गर्ने ।
  • प्राप्त सूचनाहरु विश्लेषण गरी आवश्यक सुझाबहरु दिने ।
  • तोकिएका अन्य कार्यहरु गर्ने ।

(ख) महसुल तथा वर्गीकरण शाखा

यस शाखाबाट भन्सारबाट निकासी पैठारी हुने मालवस्तुको हार्मोनाइज्ड कोड निर्धारण गर्ने, महसुल दर निर्धारण गर्ने, भन्सार सम्बद्ध विषयहरूमा नीतिगत परामर्श तयार गर्ने जस्ता कार्य लगायत तोकिएका अन्य कार्यका अलावा देहायका मुख्य मुख्य कार्यहरू गर्ने गरी कार्यहरु तोकिएको छ ।

  • मालबस्तुको भन्सार शिर्षक/उपशिर्षक वर्गीकरण सम्बन्धी कार्य गर्ने ।
  • विभिन्न आयोजनाहरुले पैठारी गर्ने मालबस्तुको महशुल छुट सम्बन्धी कार्य गर्ने ।
  • आर्थिक ऐनको दफा १८ तथा सन्धि सम्झौताको प्रावधान अनुसार प्रदान गरिने छुट सम्बन्धी कार्य गर्ने ।
  • करमुक्त पसलहरुको लागि चाहिन मालबस्तुको कोटा स्वीकृती सम्बन्धी कार्य गर्ने ।
  • अन्तराष्ट्रिय उडानका लागि हवाई इन्धनको कोटा स्वीकृती गर्ने सम्बन्धी कार्य गर्ने ।
  • कार्यालयहरुलाई भन्सार ऐन, नियम वा आर्थिक ऐनको कार्यान्वयनमा परेका द्धिविधा सम्बन्धमा निर्देशन र परीपत्र गर्ने सम्बन्धी कार्य गर्ने ।
  • बस्तु वर्गिकरण सम्बन्धमा विश्व् भन्सार संगठनसंग पत्राचार गर्ने सम्बन्धी कार्य गर्ने ।
  • आर्थिक विधेयकमा समावेश हुने भन्सार सम्बन्धी अनुसूचीको मस्यौदा तयारी सम्बन्धी कार्य ।
  • प्रत्येक बर्षका लागि भन्सार दरबन्दी तयारी सम्बन्धी कार्य गर्ने ।
  • आयात हुने मालबस्तुको भन्सार बिन्दु परिवर्तन सम्बन्धी कार्य गर्ने ।
  • म्याद थप तथा बिलम्ब शुल्क मिनाहा सम्बन्धी कार्य गर्ने ।
  • कुटनैतिक सुविधा र महशुल सुविधा उपलव्ध गराउने सम्बन्धी कार्य गर्ने ।
  • अर्थ मन्त्रालय तथा अन्य निकायलाई भन्सार सम्बन्धी बिषयमा राय परामर्श दिने सम्बन्धी कार्य गर्ने ।
  • आर्थिक विधेयकका लागि भन्सार सम्बन्धी सुझाब संकलन, छलफल र राजश्व परामर्श समितिमा प्रतिबेदन पेश गर्ने सम्बन्धी कार्य ।
  • बस्तु बर्गिकरण तथा आयोजनाहरुको महशुल छुट सम्बन्धी अभिलेखका सम्बन्धमा कार्यालयहरुबाट भए गरेका कामहरुको निरीक्षण तथा अनुगमन गर्ने सम्बन्धी कार्य गर्ने ।
  • भन्सार महशुल दरबन्दी पुस्तिका अंग्रेजी तथा नेपालीमा प्रकाशन गर्ने सम्बन्धी कार्य ।
  • समय समयमा भन्सार विभागबाट प्रकाशन गरिने वर्गिकरण निर्णयसार संग्रह, भन्सार कार्यविधि, परिपत्र संग्रह आदि सम्बन्धी कार्य गर्ने ।
  • साफ्टा तथा विमिस्टेकसंग भन्सार प्रशासनको तर्फबाट फोकल पोइन्टको रुपमा कार्य गर्ने ।
  • शाखाबाट सञ्चालन हुन कार्यक्रमहरुको कार्ययोजना बनाई कार्यान्वयन गर्ने ।
  • महानिर्देशक र महाशाखा प्रमुखले तोकेको अन्य कार्यहरु गर्ने ।

(ग) इन्टेलिजेन्स, जोखिम व्यवस्थापन तथा परीक्षण शाखा

इन्टेलिजेन्स तथा जोखिम व्यवस्थापन आधुनिक भन्सार व्यवस्थापनको मुख्य आधार हो । उचित जोखिम व्यवस्थापन गर्नको निमित्त इन्टेलिजेन्सको माध्यमबाट आवश्यक सूचना प्राप्त हुने गर्दछ । भन्सारको परिप्रेक्ष्यमा सूचनाको स्रोत आन्तरिक र बाह्य दुवै हुने हुँदा दुवै स्रोतको व्यवस्थापन राम्रो किसिमबाट गर्नुपर्दछ । आवश्यक सूचना प्राप्त गर्न आन्तरिक र बाह्य स्रोतसँग एवम् सम्बन्धित व्यक्ति र संस्थासँग राम्रो सम्बन्ध कायम गर्न आवश्यक छ । इन्टेलिजेन्स तथा जोखिम व्यवस्थापनलाई कुशलताका साथ अगाडि बढाउन प्रत्येक भन्सार कार्यालयहरूमा समेत इन्टेलिजेन्स तथा जोखिम व्यवस्थापनको व्यवस्था सम्बन्धी कार्यका साथै तोकिएका अन्य कार्यका अलावा देहायका मुख्य मुख्य कार्यहरू गर्ने गरी तोकिएको छ ।

  • जोखिमयुक्त सामानको प्रकार, आयात हुने देश, आयात गर्ने व्यक्ति/कम्पनी, निर्यात गर्ने देश/व्यक्ति/कम्पनीको सूची (Database) तयार गर्ने र समय समयमा अद्यावधिक गर्ने ।
  • देशमा रहेका इन्टेलिजेन्स सम्बन्धी अन्य संस्थासँग समन्वय राख्ने र एक आपसमा सूचना आदान प्रदान गर्ने ।
  • नेपालको ठूलो व्यापार साझेदार भारत, चीन र अन्य देशका भन्सार इन्टेलिजेन्स सम्बन्धी अन्य संस्थासँग समन्वय राखी सूचना आदान प्रदान गर्ने ।
  • जोखिम व्यवस्थापनको लागि उपलब्ध सूचनाको आधारमा जोखिम व्यवस्थापन सूत्र तयार गरी भन्सार कार्यालयमा कार्यान्वयनको लागि पठाउने र त्यसको अनुगमन गर्ने तथा समय समयमा त्यसमा पुनरावलोकन गर्ने ।
  • भन्सार कार्यालयमा रहेको इन्टेलिजेन्स तथा जोखिम व्यवस्थापन शाखासँग सम्पर्क स्थापित गर्ने र सूचना आदान प्रदान गर्ने व्यवस्था गर्ने ।
  • शाखाबाट सञ्चालन हुन कार्यक्रमहरुको कार्ययोजना बनाई कार्यान्वयन गर्ने ।
  • महानिर्देशक र महाशाखा प्रमुखले तोकेको अन्य कार्यहरु गर्ने ।

(घ) प्रयोगशाला शाखा

भन्सार कार्यालय एवम् अन्य सम्बद्ध निकायहरूबाट कुनै पनि वस्तुको गुणस्तरका बारेमा द्विविधा उत्पन्न भएर परीक्षणका लागि पठाइएका नमूनाहरू परीक्षण गर्ने प्रयोजनका लागि भन्सार विभागकै शाखाको रूपमा रहने गरी प्रयोगशाला शाखाको व्यवस्था गरिएको छ । यस शाखाको लागि तोकिएका अन्य कार्यका अलावा देहायका मुख्य मुख्य कार्यहरू गर्ने गरी तोकिएको छ ।

  • भन्सार नाकाबाट परीक्षणको लागि पठाइएका वस्तुहरूको sample को chemical/mechanical परीक्षण गरी त्यसको नतिजा उपलब्ध गराउने ।
  • Sample को परीक्षण खास गरेर गुणस्तर (Quality Test), पहिचान (Identification) र वर्गीकरण (Classification Test)  को आधारमा गर्ने ।
  • विश्व भन्सार संस्था (WTO) को मापदण्ड अनुसारको प्रयोगशालाको गुणस्तर कायम गर्ने र बढी खतरायुक्त काम गर्दा आवश्यक मास्क, एप्रोनको प्रयोग गर्ने ।
  • शाखाबाट सञ्चालन हुन कार्यक्रमहरुको कार्ययोजना बनाई कार्यान्वयन गर्ने ।
  • महानिर्देशक र महाशाखा प्रमुखले तोकेको अन्य कार्यहरु गर्ने ।

(ङ) तथ्याङ्क विश्लेषण शाखा

भन्सार कार्यालयहरुबाट दैनिकरुपमा बस्तु व्यापार तथा राजश्व तथ्यांक संकलन, भण्डार, विश्लेषण एवं प्रकाशन गर्नु यस शाखाको प्रमुख कार्य हो । यस शाखाको लागि तोकिएका अन्य कार्यहरुको अलवा देहाय अनुसारका प्रमुख कार्यहरू तोकिएको छ |

  • भन्सार कार्यालयहरुको आवधिक लक्ष्य निर्धारण गर्ने ।
  • भन्सार कार्यालयबाट मासिक रुपमा प्राप्त गर्नुपर्ने आयात परिमाण, निर्यात परिमाण, राजस्व असुली सम्बन्धी तथ्याङ्क सङ्कलनको लागि खाका (Standard Format) तयार गर्ने र सोही खाकामा सम्पूर्ण भन्सार नाकाबाट तथ्याङ्क उपलब्ध गर्ने ।
  • मासिक एवं बार्षिक बस्तु व्यापार तथ्यांक नियमित प्रकाशन गर्ने ।
  • भन्सार विभागको वार्षिक प्रतिवेदन तयार गर्ने ।
  • दैनिक रुपमा राजस्व सङ्कलनको विवरण तयार गरी राजस्व सङ्कलनको प्रगति अद्यावधिक गर्ने ।
  • आयात निर्यात विवरण नियमित संकलन, भण्डारण तथा विश्लेषण गर्ने ।
  • शाखाबाट सञ्चालन हुन कार्यक्रमहरुको कार्ययोजना बनाई कार्यान्वयन गर्ने ।
  • महानिर्देशक र महाशाखा प्रमुखले तोकेको अन्य कार्यहरु गर्ने ।

(च) अनुगमन शाखा

यस शाखाले भन्सार विभागबाट सञ्चालित वार्षिक योजना, कार्यक्रम तथा रणनीतिक योजनाहरूको अनुगमन गर्ने, वार्षिक अनुगमन प्रतिवेदन तयार गर्ने, वण्डेड वेयरहाउस सञ्चालनको अनुमति प्रदान गर्ने र व्यवस्थित गर्ने, भन्सार एजेन्टको व्यवस्थापन गर्ने, कार्य क्षमतामा आधारित प्रोत्साहन प्रणालीको सूचक तयार गर्ने, अनुगमन र सुपरीवेक्षण गर्ने जस्ता विविध कार्यहरू सम्पादन गर्नु पर्दछ । यस शाखाको लागि तोकिएका अन्य कार्यहरुको अलवा देहायका प्रमुख कार्यहरू तोकिएको छ ।

  • विभागका अन्य शाखाहरुसंग समन्वय गरी सञ्चालन हुने योजना तथा कार्यक्रमहरूको नियमित अनुगमन कार्यतालिका बनाई अनुगमन गर्ने ।
  • भन्सार कार्यालयहरूको आन्तरिक कार्यप्रणालीको नियमित अनुगमन, प्रगति समीक्षा गरी सुधारका लागि अभिपे्ररित गर्ने ।
  • भन्सार कार्यालयहरूमा कार्यरत कर्मचारीहरूलाई प्रदान गरिने कार्यक्षमतामा आधारित प्रोत्साहन प्रणालीको सूचक निर्माण, परिमार्जन गर्ने एवम् सोको भुक्तानीको नियमित अनुगमन गर्ने ।
  • विभागबाट गरिएका अध्ययन कार्यहरूको निष्कर्षलाई योजना तथा कार्यक्रममा समावेश गराउने ।
  • भन्सार कार्यालयहरुबाट प्रमाणित गरिएका GSP Verification सम्बन्धी कार्य गर्ने
  • भन्सार विभागबाट भारत र चीनको स्वशासित क्षेत्र तिब्बतसंग बार्षिकरुपमा हुने द्विपक्षीय वार्ताको आयोजना, संयोजन, निर्णयको अभिलेख कार्यान्वयन र सो को प्रतिबेदन सम्बन्धी कार्य गर्ने ।
  • वार्षिक रूपमा अनुगमन प्रतिवेदन तयार गर्ने ।
  • अन्तराष्ट्रिय भन्सार दिवस मनाउने सम्बन्धी कार्य गर्ने ।
  • अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगबाट छानविनको लागि लेखि आएका भन्सार कार्यालयहरुका उजुरी (विभागीय कार्यबाहीको लागि लेखि आएको बाहेक) सम्बन्धमा छानविन  सम्बन्धी कार्य गर्ने ।
  • राष्ट्रिय सतर्कता केन्द्र, हेल्लो सरकारबाट प्राप्त उजुरी सम्बन्धमा छानविन सम्बन्धी कार्य गर्ने 
  • उत्तपत्तीको प्रमाणपत्र (COO) सम्बन्धी कार्यको अनुगमन गर्ने ।
  • शाखाबाट सञ्चालन हुन कार्यक्रमहरुको कार्ययोजना बनाई कार्यान्वयन गर्ने ।
  • महानिर्देशक र महाशाखा प्रमुखले तोकेको अन्य कार्यहरु गर्ने ।

 २.     व्यवस्थापन महाशाखा

भन्सार प्रशासनका प्राविधिक कार्यहरूलाई सहज र व्यवस्थित ढंगबाट सञ्चालन गर्नका लागि व्यवस्थापन, नियन्त्रण एवम् अनुपालन जस्ता अन्य कार्यहरूको भूमिका पनि उल्लेख्य रहेको हुन्छ । यी कार्यहरूलाई सम्पादन गर्नका लागि उपमहानिर्देशकको नेतृत्वमा छुट्टै व्यवस्थापन महाशाखाको व्यवस्था गरिएको छ । यस महाशाखा अन्तर्गत भन्सार सुधार, आधुनिकीकरण, योजना तथा सेवा सूचना प्रणाली सञ्चालन, सूचना प्रणाली पूर्वाधार विकास, प्रशासन तथा जनशक्ति विकास र आर्थिक प्रशासन जस्ता कार्यहरू रहने व्यवस्था गरिएको छ । यस महाशाखा अन्तर्गत शाखाहरुको कार्य विवरण देहाय अनुसार गरिएको छ ।

(क) भन्सार सुधार तथा आधुनिकीकरण शाखा

यस शाखाले भन्सारको सुधार तथा आधुनिकीकरणका लागि खाका तयार गरी आवधिक रणनीतिक योजनाहरू तर्जुमा गर्ने र स्वीकृत गराउने, त्यसको कार्यान्वयनको अनुगमन गर्ने, अन्र्तराष्ट्रिय भन्सार प्रशासन, अन्य सम्वद्ध अन्तर्राष्ट्रिय सङ्घ सस्थाहरूसँग सुमधुर सम्बन्ध स्थापित गरी द्विपक्षीय हितमा कार्य गर्न अग्रसर रहने जस्ता कार्यहरू गर्नुपर्दछ । यस शाखाको लागि तोकिएका अन्य कार्यहरुको अलावा देहाय अनुसारप्रमुख कार्यहरू तोकिएको छ ।

  • भन्सार सुधार तथा आधुनिकीकरणको दीर्घकालिन योजना तर्जुमा र सो को प्रगति अनुगमन गर्ने ।
  • दीर्घकालिन कार्ययोजना अनुसार भन्सार सुधार तथा आधुनिकीकरणका आयोजना पहिचान तथा सञ्चालित आयोजनाको प्रगति अनुगमन गर्ने ।
  • दीर्घकालिन कार्ययोजनाहरुको लागि आन्तरिक तथा वैदेशिक स्रोतको समन्वय सम्बन्धी कार्य गर्ने । 
  • भन्सार प्रशासनसंग सम्बन्धित राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रियस्तरका संघ संस्था बीच समन्वय सम्बन्धी कार्य गर्ने ।
  • भन्सार प्रशासनका गतिविधि र जनउपयोगी जानकारीहरुको सूचना प्रवाह, प्रकाशन आदिका माध्यमबाट सूचना संप्रेषण सम्बन्धी कार्य गर्ने ।
  • विभाग र कार्यालयहरुको बार्षिक कार्ययोजना अनुसार सम्पन्न कार्यहरु समेटी विभागको बार्षिक प्रगति प्रतिबेदन तयारी ।
  • व्यापार सहजीकरण सम्बन्धी बैठक आयोजना र सो सम्बन्धी कार्यक्रमहरुमा सहभागिता ।
  • भन्सार सुधार तथा आधुनिकीकरण सम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय उत्तम प्रचलनहरु नविन अवधारणा, नीति निर्माण तथा कार्यान्वयन आदि बिषयमा पृष्ठपोषण, अध्ययन अनुसन्धान र सो सम्बन्धी कार्यक्रममा भन्सारको तर्फबाट सहभागिता ।
  • भन्सारसंग सम्बन्धित अन्तर्राष्ट्रिय संघ संस्थाहरु WCO,WTO आदिसंग समन्वय गर्ने कार्य ।
  • शाखाबाट सञ्चालन हुन कार्यक्रमहरुको कार्ययोजना बनाई कार्यान्वयन गर्ने ।
  • महानिर्देशक र महाशाखा प्रमुखले तोकेको अन्य कार्यहरु गर्ने ।

क (१) सेवाग्राही सेवाकक्षको कार्य विवरण

  • भन्सार सम्बन्धी सेवा प्राप्त गर्न आउने सेवाग्राहीका गुनासाहरु सुन्ने ।
  • प्राप्त गुनासाहरुको अभिलेख राखी शाखा प्रमुख समक्ष पेश गर्ने ।
  • कार्यालयको सोधपुछ एकाईको कार्य समेत गर्ने ।
  • अन्य तोकिएका कार्यहरु गर्ने ।

(ख) योजना तथा सेवा शाखा

भन्सार प्रशासनको समग्र बार्षिक योजना तर्जुमा र भन्सार संग सम्बन्धित सेवा सम्बन्धी कार्यहरु यस शाखाका मुख्य कार्यहरु हुन । यस शाखाका लागि तोकिएका अन्य कार्यहरुको अलावा प्रमुख कार्यहरू देहायअनुसार छन ।

  • भन्सार विभागको बार्षिक कार्ययोजना तर्जुमा र सो को अनुगमन गर्ने ।
  • भन्सार कार्यालयहरुले तयार गरेको कार्यालय गत बार्षिक कार्यक्रम तथा बजेटलाई कम्पाइल गरी भन्सार प्रशासनको समग्र बार्षिक कार्ययोजना तथा बजेट तयार गर्ने ।
  • विभागबाट गरिएका अध्ययन कार्यहरुको निष्कर्षलाई बार्षिक योजना तथा कार्यक्रममा समावेश गर्ने ।
  • वण्डेड वयर हाउस सञ्चालनको निमित्त नियमानुसार अनुमतिपत्र दिने बार्षिक नविकरण गर्ने र त्यसको अनुगमन, सुपरिवेक्षण र नियन्त्रण गर्ने ।
  • भन्सार एजेन्टको नियुक्ति, एजेण्ट प्रमाणपत्रको नविकरण कामको अनुगमन र सुपरिवेक्षण गर्ने र सो कार्यहरुको अभिलेख अद्यावधिक गर्ने ।
  • शिलबन्दी कन्टेनरको व्यवस्थापन गर्ने ।
  • विभिन्न शाखाहरुसंग भन्सार विभाग तथा मातहत कार्यालयको बार्षिक कार्यक्रम तथा बजेट तयार गर्ने ।
  • पासबुक, बैंक ग्यारेण्टी सम्बन्धी कार्यमा समन्वय गर्ने ।
  • अतिथि सत्कार, Liaison Desk सम्बन्धी कार्य गर्ने ।
  • व्यापार सहजीकरण सम्बन्धी कार्यमा टेवा पुर्याउने ।
  • शाखाबाट सञ्चालन हुन कार्यक्रमहरुको कार्ययोजना बनाई कार्यान्वयन गर्ने ।
  • महानिर्देशक र महाशाखा प्रमुखले तोकेको अन्य कार्यहरु गर्ने ।

(ग) सूचना प्रणाली सञ्चालन शाखा

भन्सार प्रशासनलाई छिटो छरितो र पारदर्शी बनाई समाजमा भन्सार प्रशासनको छवि उच्च राख्नका लागि सूचना प्रविधि एवम् स्वचालित यन्त्र उपकरणहरूको समुचित उपयोग गर्न आवश्यक छ । सूचना प्रविधि एवम् स्वचालित उपकरणको सहायताबाट मानवीय त्रुटि एवम् कमी कमजोरीमा सुधार ल्याउन सकिन्छ । यस शाखामा न्यूनतम आवश्यक कर्मचारीको व्यवस्था गरिएको छ । सूचना प्रविधि र स्वचालन कार्यक्रम सञ्चालनको लागि थप विज्ञ जनशक्ति आवश्यकता अनुसार समय समयमा सेवा करारबाट लिने गरी व्यवस्था मिलाइएको छ । यस शाखाको लागि तोकिएका अन्य कार्यहरुको अलवा प्रमुख कार्यहरू प्रमुख कार्यहरु देहाय अनुसार तोकिएकोछ ।

  • भन्सार प्रशासनमा अवलम्वन गरिएको सूचना प्रविधिको सञ्जालमार्फत दैनिक कार्य सञ्चालनका सूचनाहरूको सङ्कलन, प्रशोधन, विश्लेषण र भण्डारण सम्बन्धी व्यवस्था गर्ने ।
  • विभाग र अन्तर्गत रहेका डाटा वयरहाउस, सर्भर, डाटा कनेक्टिभिटी लगायत सफ्टवेयर र हार्डवेयरको संरक्षण सञ्चालन र व्यवस्थापन गर्ने ।
  • सूचना व्यवस्थापनको लागि हाल प्रयोगमा रहेको ASYCUDA सफ्वेयर सञ्चालनका लागि राजस्व समूहका कर्मचारीहरूलाई दक्ष बनाउन निश्चित अवधिको तालिम प्रदान गर्ने ।
  • सबै भन्सार कार्यालयहरूमा क्रमश ASYCUDA र WAN सञ्चालनमा ल्याउने ।
  • शाखाबाट सञ्चालन हुन कार्यक्रमहरुको कार्ययोजना बनाई कार्यान्वयन गर्ने ।
  • महानिर्देशक र महाशाखा प्रमुखले तोकेको अन्य कार्यहरु गर्ने ।

(घ) सूचना प्रणाली पूर्वाधार तथा विकास शाखा     

सूचना प्रविधि एवम् स्वचालित यन्त्र उपकरणहरूको समुचित उपयोग गर्न सूचना प्रणाली सम्बन्धी पूर्वाधार तथा सो को विकास आवश्यक छ । यस शाखाले सूचना प्रणाली सञ्चालन शाखासंगको समन्वयमा रही समग्र भन्सार प्रशासनको सूचना प्रणालीको पूर्वाधारको तयारीको लागि समग्र कार्य गर्नेछ । यस शाखाका लागि तोकिएका अन्य कार्यहरुको अलवा देहाय अनुसारका प्रमुख कार्यहरू तोकिएको छ ।

  • सबै भन्सार कार्यालयहरूमा क्रमश ASYCUDA र WAN लागु गर्नको लागि आवश्यक पूर्वाधारको आकलन गरि विकास योजना तयार गर्ने
  • सबै भन्सार कार्यालयहरूमा क्रमशः स्वचालित उपकरणहरू (Non Intrusive Equipments (Container Scanner, X-RAY Machine , Weighing Bridge) ) जडान र सञ्चालनका लागि आवश्यक योजना बनाई पेश गर्ने ।
  • भन्सारमा सूचना प्रविधि र स्वचालनमा अभिवृद्धि गर्न e-customs master plan बनाई लागू गर्ने व्यवस्था गर्नेे ।
  • सञ्चालनमा रहेका सूचना प्रविधि उपकरणहरुको मर्मत संभार तथा support को व्यवस्था गर्ने
  • अन्तर्राष्ट्रिय भन्सार प्रशासनले प्रयोगमा ल्याएका सूूचना प्रविधिका सफ्टवेयरहरू एवम् स्वचालित उपकरणहरूका बारेमा जानकारी राखी सोको अवलम्वनका बारेमा महाशाखा प्रमुख समक्ष प्रतिवेदन पेश    गर्ने ।
  • शाखाबाट सञ्चालन हुन कार्यक्रमहरुको कार्ययोजना बनाई कार्यान्वयन गर्ने ।
  • महानिर्देशक र महाशाखा प्रमुखले तोकेको अन्य कार्यहरु गर्ने ।

(ङ) आर्थिक प्रशासन शाखा

भन्सार विभाग एवम् कार्यालयहरूका लागि चालू र पूँजीगत खर्चको बजेट तर्जुमा गरी पेश गर्ने र विनियोजित बजेट बाँडफाँड एवम् खर्च गर्ने व्यवस्थालाई थप व्यवस्थित र प्रभावकारी बनाउनु यस शाखाको प्रमुख कार्य हो । यस शाखाका लागि तोकिएका अन्य कार्यहरुको अलावा देहाय अनुसारका प्रमुख कार्यहरू तोकिएको छ ।

  • सम्बन्धित शाखा र कार्यालयसँग समन्वय गरी विभाग एवम् कार्यालयहरूका लागि चालू र पूँजीगत खर्चको बजेट तर्जुमा गरी पेश गर्ने र विनियोजित बजेट बाँडफाँड एवम् खर्च गर्ने ।
  • विभागको लेखा व्यवस्थापन, लेखापालन, आन्तरिक लेखापरीक्षण एवम् अन्तिम लेखापरीक्षणको कार्य गर्ने गराउने ।
  • आन्तरिक र बाह्य लेखापरीक्षणमा उठाइएका बेरुजु सम्बन्धित व्यक्ति, शाखा र कार्यालयसँग समन्वय गरी फछ्र्योट गराउने ।
  • विनियोजन हिसाबको लागि आवश्यक मास्केवारी तथा अन्य फाँटवारी नियमित रूपमा तयार गर्ने गराउने र सम्बन्धित निकायमा समयमै पठाउने व्यवस्था गर्ने
  • विनियोजन बजेट अन्र्तगतका महालेखा नियन्त्रक कार्यालय वा कोष तथा लेखा नियन्त्रक कार्यालयबाट रकम निकासा र सो सम्बन्धी कार्य गर्ने ।
  • स्वीकृत बार्षिक कार्यक्रममा आवश्यकता अनुसार संसोधनको लागि जिल्लास्थित कार्यालयहरुबाट अनुरोध भै आएमा कार्यक्रम संसोधनको लागि पेश गर्ने ।
  • पूजिगत तथा चालु खर्च तर्फ विनियोजन गरेको बजेटबाट आवश्यकता अनुसार रकमान्तर÷स्रोतान्तर सम्बन्धी कार्य गर्ने ।
  • शाखाबाट सञ्चालन हुन कार्यक्रमहरुको कार्ययोजना बनाई कार्यान्वयन गर्ने ।
  • महानिर्देशक र महाशाखा प्रमुखले तोकेको अन्य कार्यहरु गर्ने ।

(च) प्रशासन शाखा     

भन्सार प्रशासनमा संलग्न मानव संशाधनलाई सक्षम, दक्ष र व्यवसायिक बनाई कार्यक्षमतामा आधारित प्रशासन सञ्चालन गर्न, कर्मचारीहरूको अभिलेख व्यवस्थित रूपमा अद्यावधिक गर्न, विभागको आन्तरिक प्रशासन एवम् जिन्सी व्यवस्थापन गर्न, भौतिक सम्पत्तिको व्यवस्थापन गर्न यस शाखाको व्यवस्था गरिएको छ । यस शाखा अन्तर्गत कर्मचारी प्रशासन, सार्वजनिक खरिद लगायतका आन्तरिक व्यवस्थापन कार्यहरु पर्दछन् । यस शाखाका लागि तोकिएका अन्य कार्यहरुका अलवा देहायका प्रमुख कार्यहरू तोकिएका छन् ।

  • कर्मचारीहरूको व्यक्तिगत विवरणसहितको अभिलेख फायल एवम् कर्मचारी सूचना प्रणाली (PIS) अद्यावधिक गर्ने ।
  • कर्मचारीहरूको पदस्थापन, सरुवा, काज खटाउने व्यवस्था गर्ने ।
  • विभागको आन्तरिक व्यवस्थापन सरसफाई, विद्युत, पानी, टेलिफोन, इन्टरनेट लगायतका सुविधाहरूको व्यवस्था मिलाउने ।
  • विभागमा आवश्यक पर्ने जिन्सी सामानहरूको लागि खरिद योजना बनाई सोही अनुरुप खरिद गरी वितरणको व्यवस्था मिलाउने ।
  • विभागको लागि आवश्यक गर्ने भौतिक सुविधाको (Infrastructure Development) व्यवस्था मिलाउने एवम् सोको अभिलेख राख्ने ।
  • अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगबाट प्राप्त निर्देशनहरु कार्यान्वयन लगायत भष्टाचार नियन्त्रण कार्यका लागि फोकल शाखाको कार्य गर्ने ।
  • घर जग्गा प्राप्त गर्न जग्गा प्राप्ति ऐन बमोजिम कार्र्य गर्ने ।
  • भन्सार विभाग र अन्र्तगतका कार्यालयहरुमा कार्यरत जनशक्तिहरुको अध्ययन तथा तालिम आवश्यकताको पहचान गर्ने ।
  • तालिम कार्यक्रमका मोड्यूलहरु तयार गर्ने र समय समयमा अद्यावधिक गर्ने ।
  • बिषय विशेषज्ञहरुको रोष्टर विकास उपयोग गर्ने ।
  • जनशक्ति विकास सम्बन्धी कार्यहरु गर्ने ।
  • सदाचार प्रवद्र्धन सम्बन्धी कार्यहरु गर्ने ।
  • विभागको जिन्सी व्यवस्थापन सम्बन्धी कार्यहरु गर्ने ।
  • सार्वजनिक खरिद एकाईका कार्यहरु सम्पादन गर्ने ।
  • शाखाबाट सञ्चालन हुन कार्यक्रमहरुको कार्ययोजना बनाई कार्यान्वयन गर्ने ।
  • महानिर्देशक र महाशाखा प्रमुखले तोकेको अन्य कार्यहरु गर्ने ।